Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych – kontynuacja (MRN3)

Podmioty realizujące projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ
• 151 nadleśnictw z terenu 17 Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych
• Partnerzy projektu: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Centrum Ochrony Mokradeł

Okres realizacji:

2024-2028

Cel główny projektu:

Wzmocnienie odporności nizinnych ekosystemów leśnych na zagrożenia związane ze zmianami klimatu poprzez realizację do końca 2028 r. kompleksowych działań retencyjnych i przeciwerozyjnych ukierunkowanych na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków naturalnych zjawisk/ procesów klimatycznych takich jak susze i pożary, powodzie i podtopienia, intensywne lub długotrwałe opady atmosferyczne, ekstremalne przepływy wód w korytach, spływy powierzchniowe, niszczące działanie wód wezbraniowych.

Cele szczegółowe:

• Rozwój systemów małej retencji poprzez wykonanie obiektów i kompleksowych zadań gromadzących wodę do końca 2028 r.
• Rozwój systemów związanych z przeciwdziałaniem zbyt intensywnym spływom powodującym nadmierną erozję wodną na terenach nizinnych poprzez wykonanie obiektów do końca 2028 r.

W Projekcie wyznaczono również dodatkowe cele związane z działaniami edukacyjnymi oraz monitoringiem tj.:

• Wzrost wiedzy nt. wpływu małej retencji wodnej na środowisko poprzez opracowanie metodologii oceny wpływu na podstawie monitoringu środowiska wybranych zadań do 2028 r.
• Zwiększenie efektywności działań w zakresie adaptacji do zmian klimatu poprzez opracowanie dobrych praktyk realizacji działań retencyjnych do końca roku 2028.
• Podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez realizację wydarzeń edukacyjnych dla min. 800 uczestników do końca 2028 r.

Planowane działania:

W ramach projektu będą realizowane inwestycje łączące przyjazne środowisku metody techniczne i biotechniczne, obejmujące m.in.:

• budowę, rozbudowę, przebudowę, odbudowę zbiorników małej retencji oraz zbiorników suchych;
• budowę, rozbudowę, przebudowę, odbudowę małych urządzeń piętrzących oraz gromadzących wodę w szczególności zastawek, progów, przetamowań koryt, przepustów z piętrzeniem, zastosowanych w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych i/lub stworzenia tzw. retencji korytowej oraz rozlewisk;
• renaturyzację siedlisk podmokłych w szczególności poprzez podniesienie poziomu wód i ich stabilizację;
• przebudowę, rozbudowę lub rozbiórkę obiektów niedostosowanych do wód wezbraniowych lub zastąpienie ich innym rodzajem budowli komunikacyjnej, ale także budowę nowych obiektów w celu zabezpieczenia koryta oraz ochronę jakości wód (przede wszystkim mostów, przepustów, brodów);
• zabezpieczenie obiektów infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej związanej z nawalnymi opadami (m.in. kaszyce, narzut kamienny, umocnienia skarp);
• unaturalnianie koryt poprzez odtwarzanie naturalnej geometrii i trasy (remeandrowanie cieków naturalnych, meandrowanie rowu), tworzenie zróżnicowanych siedlisk w korycie np. układ bystrze-ploso oraz odtwarzania terenów zalewowych.

Projekt stanowi kontynuację działań realizowanych przez Lasy Państwowe w ramach projektów współfinansowanych z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 i 2014-2020.

Planowane rezultaty projektu:

W projekcie planuje się wykonanie łącznie 1030 sztuk obiektów i kompleksowych zadań (wskaźnik produktu), osiągnięcie pojemności obiektów małej retencji o wartości 7 065,2 tys. m³ oraz osiągnięcie objętości obiektów małej retencji w wartości 5 700 tys. m³ (wskaźnik rezultatu).
Ponadto dodatkowym wskaźnikiem realizacji projektu będzie podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez organizację wydarzeń edukacyjnych dla min. 800 uczestników.

Planowana wartość projektu:

• Całkowity koszt realizacji projektu: 511 560 000 zł
• Kwota wydatków kwalifikowalnych: 405 670 000 zł
• Kwota dofinansowania z UE: 323 359 557 zł

#FunduszeUE

Tytuł Projektu:

Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów (PPOŻ2)

Podmioty realizujące projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych
• 153 nadleśnictw z 17 RDLP

Okres realizacji:

2024-2028

Cel główny projektu:

Celem projektu jest poprawa sprawności systemu wczesnego ostrzegania, prognozowania i szybkiego reagowania w sytuacji wystąpienia zagrożeń związanych z pożarami lasów pozostających w zarządzie PGL LP.

Cele szczegółowe:

• zwiększenie powierzchni leśnych objętych monitoringiem poprzez budowę, przebudowę i remont dostrzegalni przeciwpożarowych;
• sprawne lokalizowanie źródła zagrożenia za pomocą systemu monitorującego, obejmującego obszary leśne jak i poza lasami;
• poprawa dokładności prognozowanie zagrożenia pożarowego na podstawie danych meteorologicznych;
• skuteczne przystępowanie do gaszenia pożarów z udziałem sprawnego technicznie, nowoczesnego sprzętu poprzez zakup samochodów patrolowo-gaśniczych;
• zwiększenie dostępności miejsc zaopatrzenia w wodę, przydatne do ograniczania, rozprzestrzeniania, gaszenia i dogaszania pożarów lasów poprzez budowę, przebudowę i remont punktów czerpania wody.

Planowane działania:

W ramach projektu będą realizowane następujące działania:

• rozwój i modernizacja systemów wczesnego ostrzegania i prognozowania zagrożeń, w tym:
  • budowa, przebudowa i remont dostrzegalni przeciwpożarowych,
  • budowa i modernizacja masztów, wspierających funkcjonowanie systemu do lokalizacji pożarów,
  • budowa i doposażenie stacji meteorologicznych,
  • zakup nowoczesnego sprzętu umożliwiającego identyfikację i lokalizację pożarów oraz doposażenie PAD.

• wsparcie techniczne systemu ratowniczo-gaśniczego na wypadek wystąpienia pożarów lasów, w tym:
  • zakup samochodów patrolowo-gaśniczych;
  • budowa, przebudowa i remont punktów czerpania wody.

Projekt stanowi kontynuację działań realizowanych przez Lasy Państwowe w ramach projektu współfinansowanego z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Planowane rezultaty projektu:

• Liczba wspartych obiektów dla celów ochrony przed pożarami lasów (dostrzegalnie przeciwpożarowe, maszty przekaźnikowe, maszty METEO) – 77 szt.
• Liczba zakupionych urządzeń wspierających system ochrony przed pożarami lasów (system do lokalizacji pożarów, doposażenie PAD, stacje METEO, samochody) – 199 szt.
• Liczba PCW (punkty czerpania wody) wybudowanych, przebudowanych lub wyremontowanych – 151 szt.

Bezpośrednimi odbiorcami projektu są nadleśnictwa, w których użytkowane będą powstałe lub modernizowane w projekcie obiekty oraz zakupiony z jego środków sprzęt. Innymi interesariuszami projektu będą podmioty, których zadaniem jest prowadzenie działań na rzecz ochrony przyrody lub nadzór nad obszarami chronionymi. Będą to zatem, poza jednostkami Lasów Państwowych, organy administracji publicznej odpowiedzialne za zadania związane z ochroną przyrody (RDOŚ, GDOŚ, parki narodowe, gminy, organy wydające decyzje administracyjne), pośrednio także jednostki korzystające z rezultatów projektu i wypracowanej wiedzy i doświadczeń (Straż Pożarna, OSP), okoliczni mieszkańcy, jak również ogół społeczeństwa.

Planowana wartość projektu:

• Całkowity koszt realizacji projektu: 160 309 276,71 zł
• Kwota wydatków kwalifikowalnych: 116 581 733,78 zł
• Kwota dofinansowania z UE: 92 927 299,99 zł

Poziom dofinansowania: 79,71%

#FunduszeUE

Nazwa projektu: Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych

Zrealizowany w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 działanie 2.1 Adaptacja do zmian klimatu z zabezpieczeniem i zwiększeniem odporności na klęski żywiołowe, w szczególności katastrofy naturalne odraz monitoring środowiska

Okres realizacji: 2016-2023 r.

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
przy wsparciu Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych jako jednostki realizującej projekt (JRP)

Cel projektu: wzmocnienie odporności na zagrożenia związane ze zmianami klimatu w nizinnych ekosystemach leśnych.

Cele uzupełniające:
•    odbudowa cennych ekosystemów naturalnych, a tym samym pozytywny wpływ na ochronę różnorodności biologicznej;
•    ocena skutków przyrodniczych wykonywanych zadań realizowana poprzez prowadzenie monitoringu porealizacyjnego wybranych zadań adaptacyjnych.

Podejmowane działania były ukierunkowane na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków zjawisk naturalnych takich jak: niszczące działanie wód wezbraniowych, powodzie i podtopienia, susza i pożary.

W ramach projektu realizowane zostały inwestycje związane z:
•    budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania zbiorników małej retencji, wraz z niezbędną infrastrukturą umożliwiającą czerpanie wody do celów przeciwpożarowych przez jednostki PSP;
•    budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania małych urządzeń piętrzących w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych oraz ochrony gleb torfowych;
•    adaptacją istniejących systemów melioracyjnych do pełnienia funkcji retencyjnych z zachowaniem drożności cieku dla ryb;
•    przeciwdziałaniem nadmiernej erozji wodnej – np. poprzez zabezpieczanie brzegów i stoków;
•    przebudową i rozbiórką obiektów hydrotechnicznych niedostosowanych do wód wezbraniowych (mostów, przepustów, brodów).

O oddziaływaniu obiektów retencyjnych decyduje nie ich wielkość, ale liczba urządzeń w zlewni, co przekłada się na ich efektywność na dużą skalę. Budowane były w większości małe obiekty/budowle o prostej konstrukcji z zastosowaniem materiałów naturalnych. Ponieważ obiekty te spełniają głównie funkcje ekologiczne – z założenia są przyjazne dla środowiska. Wszystkie projektowane budowle zostały dostosowane do lokalnych warunków przyrodniczo-krajobrazowych, w tym w taki sposób, aby umożliwić swobodne przemieszczanie się organizmów wodnych.

Efekty

Za najistotniejszy, mierzalny efekt projektu uznano przede wszystkim retencjonowanie wody. Nie mniej ważny jest również wpływ małej retencji na ochronę przyrody: zbiorniki powstałe w ramach projektu nie tylko przyczyniają się do poprawy bilansu wodnego i uwilgotnienia siedlisk leśnych, lecz także stały się ważną ostoją wodnej fauny i flory, służą jako wodopoje dla leśnych zwierząt i pełnią funkcje biofiltrów.

Osiągnięte wskaźniki:

• objętość retencjonowanej wody: 2 544 674,61 mln m³
• pojemność obiektów małej retencji: 3 985 194,74 mln m³
• liczba obiektów piętrzących wodę lub spowalniających jej odpływ: 1 349 szt.

Wartość projektu

Całkowity koszt realizacji projektu: 246 495 660,08 zł

Kwota wydatków kwalifikowalnych: 191 222 163 zł

Kwota dofinansowania z funduszy europejskich: 162 538 838,55 zł

    Projekt pod nazwą „Ochrona obszarów pasa nadmorskiego przed nadmierną presją turystyczną – II etap” w ramach osi priorytetowej 11 Środowisko, działanie 11.4 Ochrona różnorodności biologicznej, współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Celem niniejszego projektu jest ochrona cennych siedlisk przyrodniczych wrażliwych na antropopresję poprzez ukierunkowanie ruchu turystycznego.

     W środę 17 października 2018 r. o godz. 14.30 przy udziale Nadleśniczego Nadleśnictwa Choczewo i Panów Marszałków Województwa Pomorskiego, w budynku Uniwersytetu Gdańskiego, na Wydziale Biologii została podpisana umowa na dofinansowanie projektu:

- wartość całkowita projektu: 3 430 562,26 zł,

- wartość dofinansowania (85%): 2 915 977,92 zł,

- wartość wkładu własnego: 514 584,34 zł

     Cały projekt jest kontynuacją działań z I etapu. Jego realizacja pozwoli na uporządkowanie ruchu turystycznego praktycznie nas całym obszarze pasa nadmorskiego znajdującego się w zarządzie Nadleśnictwa Choczewo. Bezpośrednią kontynuacją działań z I etapu jest modernizacja pozostałej części szlaku turystycznego do plaży na wysokości Wierzchucina, na terenie gminy Krokowa (szlak nr V). Planowane jest wyremontowanie dalszego odcinka szlaku wiodącego od drogi gminnej do plaży i urządzenie go, jako ciągu pieszego i rowerowego.

     Przedsięwzięcie polega również na modernizacji lub remoncie istniejącego szlaku turystycznego do plaży na wysokości Stilo, na terenie gminy Choczewo, połączone z nową organizacją ruchu turystycznego i przesunięciem jego ciężaru na wschodnie obrzeża obszaru Natura 2000 „Mierzeja Sarbska” (szlak nr VI). Planowane jest urządzenie tego szlaku jako ciągu rowerowego i pieszego z możliwością organizacji dowozu turystów przy pomocy pojazdów konnych i elektrycznych, a także dopuszczenie do ruchu osób niepełnosprawnych własnymi, przystosowanymi pojazdami (według zasad wynikających z ustawy o lasach), z wyznaczeniem kilku miejsc postojowych przy plaży. Szlak będzie uzupełnieniem dla traktu pieszego, który planuje urządzić Gmina Choczewo w granicach istniejącej drogi gminnej ze Stilo do plaży. W ramach projektu planuje się modernizację lub remont szlaku wiodącego od stanicy harcerskiej „Róża Wiatrów” i trasy rowerowej z miejscowości Osieki (szlak nr VII).

     Planowane jest urządzenie ciągu pieszo – rowerowego. Remont lub modernizację szlaku turystycznego wiodącego od miejscowości Białogóra do plaży na zachód od tej miejscowości (szlak nr VIII). Planowane jest urządzenie ciągu pieszo – rowerowego z możliwością organizacji dowozu turystów pojazdami konnymi, elektrycznymi i rykszami.

     Projekt zakłada także urządzenie na wymienionych wyżej szlakach, rozmieszczonych równomiernie obiektów małej architektury służącej odpoczynkowi (wiaty, ławy, stoły, kosze na śmieci) i edukacji przyrodniczej (tablice edukacyjne oprawione w stelaże).

     Ostatnim z elementów całego projektu jest urządzenie ścieżki przyrodniczo – leśnej zaczynającej się w sąsiedztwie szlaku turystycznego nr VII, której celem, poza edukacją społeczeństwa, będzie wyeliminowanie niekontrolowanego ruchu z wydmy lubiatowskiej, jego skanalizowanie i poprowadzenie tak by ograniczyć szkodliwy wpływ na wydmę.

TUTAJ znajduje się film dotyczący projektu.